21002471- DỰ BÁO VÀ PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI GIẢM THIỂU THIỆT HẠI CỦA BÃO THÔNG CƠ CHẾ HÌNH THÀNH CŨNG NHƯ ĐẶC ĐIỂM CỦA BÃO NHIỆT ĐỚI

NGUYỄN THÀNH ĐẠT 

DỰ BÁO VÀ PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI GIẢM THIỂU THIỆT HẠI CỦA BÃO THÔNG CƠ CHẾ HÌNH THÀNH CŨNG NHƯ ĐẶC ĐIỂM CỦA BÃO NHIỆT ĐỚI

TUẦN MỘT TÌM HIỂU KHÁI QUÁT VỀ BÃO NHIỆT ĐỚI

 Vào tháng 10/2020  bão nhiệt đới Linfa gây mưa lớn kỷ lục ở miền Trung Việt Nam, lên mức 1.888 mm tại A Lưới (Huế), và 1.520 mm ở Quảng Trị. Các tỉnh thành miền Trung bị ảnh hưởng nặng nề, với hơn hàng trăm ngôi nhà bị phá hủy và hàng trăm nghìn ngôi nhà bị lụt. Ngoài ra, cơn bão phá hủy 108 đoạn cao tốc và 8,6 km đường cao tốc liên tỉnh. 

Bão nhiệt đới Linfa, tại Việt Nam gọi là bão số 6, là một xoáy thuận nhiệt đới chết người diễn ra vào tháng 10 năm 2020 gây mưa lớn và lũ lụt gió mùa tại Việt Nam. Là cơn bão thứ mười lăm trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2020, Linfa hình thành từ một xoáy thấp trong dải hội tụ nhiệt đới ở phía tây của Philippines ngày 10 tháng 10 năm 2020, sau đó mạnh lên thành bão nhiệt đới. Cơn bão di chuyển về phía Tây và gây mưa lớn ở Việt Nam vào ngày 11 tháng 10.

Trên đây là một ví dù về mức độ nguy hiểm của một cơn bão nhiệt đới có thể gây ra. Tuy nhiên công tác dự báo bão là một việc vô cùng khó khăn. Là một sinh viên khí tượng em nhận thấy mình cần có sự hiểu biết thật chính xác và đầy đủ nhất có thể về bão nhiệt đới.Để giúp ít cho công việc sau này và góp một phần để giảm thiểu mức độ thiệt hại do các cơn bão gây ra .

Xoáy thuận nhiệt đới hay bão nhiệt đới là các hệ thống bão (storm system) quay nhanh đặc trưng bởi một trung tâm có áp suất thấp, gió mạnh và cấu trúc mây dông xoắn ốc tạo ra mưa lớn. Phụ thuộc vào vị trí và cường độ, xoáy thuận nhiệt đới được đề cập đến bằng các tên gọi khác nhau như hurricane hay typhoon (tạm dịch: bão cuồng phong), bão nhiệt đới (tropical storm), bão xoáy (cyclonic storm), áp thấp nhiệt đới (tropical depression), hay đơn giản là xoáy thuận (cyclone). Xoáy thuận nhiệt đới thường hình thành trên đại dương hay những vùng biển lớn có nhiệt độ nước tương đối ấm. Chúng thu thập năng lượng thông qua sự bay hơi của nước từ bề mặt đại dương, nguồn năng lượng này khác so với xoáy thuận ngoại nhiệt đới, những hệ thống lấy nhiên liệu chủ yếu từ sự tương phản nhiệt độ theo chiều ngang (horizontal temperature contrasts). Những cơn gió xoáy mạnh của xoáy thuận nhiệt đới là kết quả của sự bảo toàn momen động lượng truyền đạt bởi sự tự quay của Trái Đất khi những dòng khí thổi vào bên trong hướng tới trục quay. Do vậy, chúng hiếm khi hình thành trong phạm vi từ vĩ độ 5°B đến 5°N hai bên xích đạo. Xoáy thuận nhiệt đới thường có đường kính trong khoảng từ 100 đến 4000 km.

   Tropical Storm Linfa on October 11, 2020

Nhiệt đới đề cập đến xuất xứ địa lý của xoáy thuận nhiệt đới, khi mà chúng hầu như chỉ hình thành trên những vùng biển nhiệt đới. Xoáy thuận đề cấp đến tính chất gió xoáy tự nhiên của chúng, với gió thổi ngược chiều kim đồng hồ ở Bắc bán cầu và thuận chiều kim đồng hồ ở Nam bán cầu. Sự đối nghịch trong hoàn lưu này là do điểm khác biệt trong hiệu ứng Coriolis về hướng gió giữa hai bán cầu.Bên cạnh gió mạnh và mưa, xoáy thuận nhiệt đới còn có khả năng tạo ra lốc xoáy, những đợt sóng lớn, và nước biển dâng gây thiệt hại. Chúng thường suy yếu rất nhanh trên đất liền nơi mà chúng bị chia cắt khỏi nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu. Vì lý do đó, những vùng ven biển đặc biệt dễ bị tổn thương do xoáy thuận nhiệt đới đổ bộ hơn nhiều so với những vùng nội địa, sâu trong đất liền. Tuy nhiên, mưa lớn cũng có thể gây lũ lụt nghiêm trọng trong đất liền, và nước biển dâng có thể tạo ra lũ lụt mở rộng sâu vào bên trong tới 40 km từ đường bờ biển. Mặc dù những tác động của xoáy thuận nhiệt đới đến vùng đông dân cư thường là nghiêm trọng, nhưng chúng cũng có thể làm giảm tình trạng khô hạn. Xoáy thuận nhiệt đới nhiều khi còn mang năng lượng nhiệt ra khỏi vùng nhiệt đới đến những vĩ độ ôn đới, điều này có thể đóng một vai trò quan trọng điều chỉnh khí hậu trong khu vực và toàn cầu.

Qua bài viết trên ta hiểu khái quát về khái niệm của bão nhiệt đới là các hệ thống bão(storm system) quay nhanh đặc trưng bởi một trung tâm có áp suất thấp, gió mạnh và cấu trúc mây dông xoắn ốc tạo ra mưa lớn.Thông qua đó cùng nhìn nhận về mức độ nguy hiểm của bão nhiệt đới. Bài viết sau chúng ta sẽ cố gắng tìm hiểu về điều kiện hình thành bão để hiểu được xem bão được hình thành từ đâu, điều kiện nào thuận lợi cho bão phát triển cũng như bất lợi cho sự phát triển đó. Từ đó để có thể dự báo cũng như có sự chuẩn bị để giảm thiểu thiệt hại do bão gây ra