Bạn biết gì về El Nino?

Hiện nay, vấn đề nóng lên toàn cầu cùng với sự thay đổi thất thường, phức tạp của thời tiết, băng tan nhanh và mực nước biển dâng cao đang nhận được sự quan tâm của toàn thế giới. Một trong những nguyên nhân gây ra những hiện tượng trên là El Nino. Vậy El Nino là gì và nó có tác động như nào đến Trái Đất của chúng ta hiện nay?

El Nino là một kiểu khí hậu mô tả sự ấm lên bất thường của các vùng nước bề mặt ở phía đông Thái Bình Dương. Về mặt lịch sử El Nino có nghĩa là “Chúa Hài đồng”, từ của những người đánh cá dùng để mô tả dòng biển ấm vào thời kỳ mùa giáng sinh chảy dọc về phía nam miền duyên hải Peru và Ecuador. Hiện tượng này thường xảy ra không có chu kỳ rõ rệt.

Bình thường, khu vực xích đạo miền đông Thái Bình Dương lạnh hơn so với vị trí xích đạo của nó, chủ yếu là do tín phong đông bắc Bắc Bán Cầu và tín phong đông nam Nam Bán Cầu đưa nước biển lạnh từ hai cực tới miền đông Thái Bình Dương tới sát miền duyên hải Nam Mỹ, trong đó có Chilê và Pêru. Trong thời gian tín phong yếu, mặt biển miền trung và đông Thái Bình Dương nóng lên dị thường. Ở duyên hải Nam Mỹ mây nhiều, mưa lớn, nghề cá giảm sản lượng đánh bắt. Trong khi đó ở châu Úc hạn hán nặng nề. Đó là hiện tượng EL Nino, pha ENSO nóng. Trong thời gian này ở miền Đông Thái Bình Dương mặt biển nóng nước trồi đại dương yếu, hình thành áp thấp dị thường, dòng thăng phát triển tạo điều kiện hình thành hệ thống mây tích gây ra những trận mưa lớn hình.

Trong khi đó ở miền Trung và Tây Thái Bình Dương mặt nước biển lạnh, hình thành áp cao dị thường với dòng giáng hạn chế sự phát triển của đối lưu và mây mưa. Hiện tượng El Nino cũng ảnh hưởng đến quỹ đạo bão: do dòng xiết cận nhiệt mạnh nên quỹ đạo bão có xu hướng di chuyển về phía cực.

Các dị thường về khí quyển và đại dương liên quan đến El Nino có tác động trên toàn cầu

Nước trồi ở Peru: Các sự kiện El Nino ngăn cản sự trồi lên của nước, một quá trình quan trọng trong đó nước lạnh, giàu chất dinh dưỡng sẽ di chuyển lên bề mặt. Hàng loạt các hoạt động ngư nghiệp ở Nam Mỹ phụ thuộc vào nước trồi và El Nino có thể tạm dừng hoàn toàn mùa đánh bắt cá.

Lũ lụt ở Chile: El Nino cũng tạo ra những thay đổi trên diện rộng và đôi khi nghiêm trọng trong khí quyển. Sự đối lưu trên mặt nước ấm hơn làm tăng lượng mưa. Lượng mưa tăng mạnh trên bờ biển Nam Mỹ gây ra lũ lụt và xói mòn ven biển.

Trong khi El Nino mang mưa đến Nam Mỹ, nó lại mang đến hạn hạn cho Indonesia và Australia. Những đợt hạn hán này đe dọa đến nguồn cung cấp nước của khu vực, ảnh hưởng đến sức khỏe, công nghiệp và nông nghiệp.

Các sự kiện El Nino cũng có thể ảnh hưởng đến phía Tây Thái Bình Dương, thông thường là sự tăng lên về số lượng và mức độ nghiêm trọng của các cơn lốc xoáy. Bão Winnie đã đổ bộ vào Đài Loan và Trung Quốc trong một sự kiện El Nino mạnh vào năm 1997. Hơn 200 người đã thiệt mạng và ước tính thiệt hại hơn 1 tỷ USD.

El Nino không chỉ làm biến đổi mô hình thời tiết trên toàn cầu mà còn tác động sâu đến cuộc sống của hàng tỷ người. Vì vậy, cần phải đòi hỏi sự chuẩn bị, quản lý rủi ro và ứng phó hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực đối với các khía cạnh khác nhau của cuộc sống và kinh tế.

 #Hoàng Thanh Thúy