Cây cối có thể cho chúng ta biết điều gì về biến đổi khí hậu

 Hầu hết chúng ta đều quen với việc đếm vòng trên gốc cây để xem cây đó bao nhiêu tuổi trước khi bị chặt. Nhưng bạn có biết rằng vòng thân cây có thể cho chúng ta biết nhiều điều hơn nữa, bao gồm cả việc khí hậu đã thay đổi như thế nào, lượng mưa mỗi năm trong 1000 năm qua và hơn thế nữa.

Những ghi chép về vòng cây dài từ những cây cổ thụ cung cấp một trong những ghi chép tốt nhất về sự thay đổi khí hậu và môi trường trong quá khứ trên Trái đất. Chúng ta có thể sử dụng chúng để đánh giá tác động môi trường đối với các xã hội và nền văn hóa trong quá khứ, đồng thời xác định chính xác năm của các sự kiện nhất định như cháy rừng trong quá khứ tương tự như những gì đang xảy ra ở California. 

Những vòng này có thể cho chúng ta biết cây bao nhiêu tuổi và thời tiết như thế nào trong mỗi năm sống của cây. Các vòng màu sáng tượng trưng cho gỗ mọc vào mùa xuân và đầu mùa hè, trong khi các vòng màu tối tượng trưng cho gỗ mọc vào cuối mùa hè và mùa thu. Một vòng sáng cộng một vòng tối bằng một năm tuổi thọ của cây.

Vì cây cối rất nhạy cảm với điều kiện khí hậu địa phương, chẳng hạn như mưa và nhiệt độ, nên chúng cung cấp cho các nhà khoa học một số thông tin về khí hậu địa phương của khu vực đó trong quá khứ. Ví dụ, vòng cây thường phát triển rộng hơn vào những năm ấm áp, ẩm ướt và chúng mỏng hơn vào những năm trời lạnh và khô. Nếu cây đã trải qua những điều kiện căng thẳng, chẳng hạn như hạn hán, thì cây có thể khó phát triển trong những năm đó.

Các nhà khoa học có thể so sánh cây cối hiện đại với các phép đo nhiệt độ và lượng mưa cục bộ từ trạm thời tiết gần nhất. Tuy nhiên, những cây rất già có thể đưa ra manh mối về khí hậu từ rất lâu trước khi các phép đo được ghi lại.

Hình dạng, kích thước và hình dạng (hình thái) của lá có thể cho chúng ta manh mối về nguồn nước và độ ẩm của một khu vực. Mặc dù hình thái lá của một cây có thể khác nhau rất nhiều nhưng suy luận thống kê có thể cho chúng ta một bức tranh toàn cảnh về khí hậu địa phương. Kích thước lá trung bình của một khu vực thường thay đổi theo lượng nước sẵn có. Nghĩa là, khí hậu càng ẩm ướt thì chúng ta càng có nhiều khả năng nhìn thấy những loài hỗ trợ lá có diện tích bề mặt lớn.

Mép lá, hay mép lá, cho chúng ta gợi ý về phạm vi nhiệt độ của khu vực. Phân tích lề lá không phải là điều gì mới mẻ. Những diễn giải hiện đại bắt đầu vào đầu những năm 1900 với những quan sát được công bố của Irving W. Bradley và Edmund W. Scott. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa khí hậu lạnh hơn và sự hiện diện của lá có răng cưa hoặc có răng cưa trên các cây thân gỗ, thực vật có hoa. Điều tương tự đối với lá nhẵn hoặc có mép nguyên ở vùng khí hậu ấm hơn. Người ta vẫn chưa hiểu hoàn toàn lý do tại sao sự liên kết này diễn ra, nhưng điều đó không ngăn cản các nhà nghiên cứu đưa ra lý thuyết của họ.

Tác giả : Trần Quỳnh Phương