gió Tín phong

 Giữa áp cao cận nhiệt và ICTZ, trên các đại dương hai bán cầu thịnh hành gió Đông Bắc, Đông Nam mạnh và ổn định. Loại gió này có tên là Tín phong. Tín phong là dòng khí ổn định thổi từ phần hướng về phía xích đạo của cao áp cận nhiệt. Tín phong là một phần của vòng hoàn lưu Hadley, đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển năng lượng và động lượng giữa các vùng khí hậu.Đây là hệ thống gió mặt đất ổn định nhất trên Trái Đất (tần suất thịnh hành là 80-90%). Tín phong có tốc độ gió hợp thành trung bình trên cácđảo tới 4,3 m/s vào mùa đông và 2,4m/s vào mùa hè. Tốc độ gió trung bình không tính đến hướng gió đạt tới 6-8m/s.

Tín phong có tầm quan trọng trên phạm vi toàn cầu do nó bao quát gần nửa bề mặt Trái Đất trải ra trên 30 độ vĩ ở bán cầu mùa hè và khoảng 20 độ vĩ ở bán cầu mùa đông.Ở BBC,hướng chung của tín phong là ĐĐB trong khi ở NBC, hướng của tín phong là ĐĐN.Vào mùa Đông tính kinh hướng(Bắc- nam) rõ nét hơn: vào tháng 1 hướng trung bình tín phong BBC khoảng 50 độ, tháng 7 khoảng 70 độ; còn hướng tín phong NBC vào tháng 7 khoảng 130 độ, tháng 1 khoảng 110 độ. Đặc tính của tín phong là ổn định, trên Đại dương có tần suất rất cao, ít nhất là 60-70% tính trung bình. Mặc dù đặc trưng bởi tính ổn định, trong năm tín phong có sự biến động cường độ đáng kể, đặc biệt vào những năm El Nino tín phong yếu đi rõ rệt. 

Tín phong thường xuất phát từ áp cao cận nhiệt ở phía Đông ĐTD, ÂĐD, TBD.Từ phía đông áp cao, tín phong thổi về phía rãnh áp thấp xích đạo và gặp tín phong của bán cầu kia. Trên đường tới xích đạo, tín phong chịu những biến đổi nhiệt học: từ nguồn là tín phong các dòng phân kỳ, nhưng khi tới xích đạo nó trở thành dòng hội tụ. Sự hội tụ này đẩy không khí lên cao và đây là chuyển động thăng rất mạnh đặc trưng cho toàn bộ khu vực ICTZ. Do tín phong thổi trên khu vực đại dương nhiệt đới nên nó vận chuyển một lượng rất lớn nhiệt và ẩm.

Tín phong gồm 3 lớp cấu trúc khác nhau, với độ cao tăng về phía xích đạo. Từ mặt đất lên trên 3 lớp là:

-       Lớp đáy mây

-       Lớp mây

-       Lớp nghịch nhiệt tín phong

Chức năng của tín phong là ở chỗ nó truyền ẩm về dải hội tụ nhiệt đới nơi đối lưu mây tích đảm bảo cơ chế điều khiển với dòng hoàn lưu Hadley.Dòng xích đạo được duy trì bởi lực ma sát và mây tích tín phong, trong đó mây tích tín phong đóng một vai trò rất lớn trong động lực học đối lưu. Ngoài quá trình làm ẩm, các lớp mây tích còn đóng vai trò lớn trong việc làm nóng lớp biên. Phía trên lớp nghịch nhiệt dòng khí ở trạng thái đoạn nhiệt ẩm. Trong lớp mây quá trình nóng lên là do kết quả quá trình nén phối hợp giữa mây tích thăng lên và sự xáo trộn theo chiều thẳng đứng của không khí với các phần tử mây đang tan đi. Phần lớn năng lượng được thu nhận do tiềm nhiệt ngưng kết hơi nước.

Nguyễn Quang Nam - 21002467