Cloud

 Mây là những gì? Ai cũng biết chúng chứa nước và có thể mang đến mưa. Nhưng mây hình thành như thế nào và ảnh hưởng đến thời tiết ra sao?

Mây ra đời khi nước bốc hơi, hơi nước đi vào khí quyển. Không khí chỉ có thể chứa một lượng nước nhất định. Khi đạt đến điểm sương (khả năng hấp thụ nước tối đa của không khí), độ ẩm tương đối đạt 100%. Điều quan trọng: không khí càng ấm, điểm sương càng cao (không khí có thể chứa nhiều hơi nước hơn). Điểm sương thường được biểu thị bằng nhiệt độ (°C).

Nếu nhiệt độ không khí giảm xuống dưới điểm sương, hơi nước sẽ bắt đầu ngưng tụ. Ví dụ: sau khi tắm nước nóng, gương và cửa sổ thường bị "ướt". Không khí không thể hấp thụ hết hơi nước, chúng ngưng tụ trên các bề mặt lạnh hơn. Sự hình thành mây cũng không khác là bao. Trong không khí trôi nổi rất nhiều "nhân ngưng" (hay "hạt nhân mây") nhỏ bé. Chúng là những hạt nhỏ xíu không nhìn thấy được, chẳng hạn như bụi, muội than và cả các hạt muối gần biển.

Những hạt nước bắt đầu bám vào các hạt nhân mây này. Các hạt nước tạo thành có kích thước trung bình khoảng 0,001 milimet. Nếu nhiều hạt trong số này tích tụ lại, mây sẽ hình thành.

Vậy mây được hình thành như thế nào? Mây hình thành do không khí nóng bốc lên do được mặt trời sưởi ấm và sau khi đi lên vài km thì lại lạnh đi. Điểm sương giảm xuống do không khí lạnh đi. Vì lượng hơi nước trong không khí không đổi nên đến một lúc nào đó sẽ đạt đến điểm ngưng tụ và hơi nước bắt đầu ngưng tụ. Một đám mây hình thành. Ngoài ra, mây cũng có thể phát triển ở các vùng nhiễu loạn nóng và lạnh, nơi có sự chênh lệch nhiệt độ lớn hơn.

Mây có ảnh hưởng rất lớn đến thời tiết. Ví dụ, nếu một lớp mây dày hình thành vào mùa hè, không khí sẽ trở nên lạnh hơn đáng kể vì ánh nắng mặt trời không thể xuyên qua mây và không khí không được sưởi ấm nữa. Ngược lại vào ban đêm. Vào đêm không mây, trời sẽ lạnh hơn vì nhiệt bức xạ ra ngoài vũ trụ. Nếu bầu trời được bao phủ vào ban đêm, thì phần lớn nhiệt lượng giữa mặt đất và đám mây sẽ nằm lại dưới đám mây.

Mây cũng đóng vai trò quan trọng trong chế độ nước của Trái Đất, vì chúng là tuyến vận chuyển nước nhanh nhất. Nước trên Trái Đất liên tục di chuyển trong một vòng tuần hoàn gọi là chu trình nước. Mây đóng vai trò quan trọng trong chu trình này bằng cách vận chuyển nước từ đại dương, sông hồ lên bầu trời và sau đó trả lại Trái Đất dưới dạng mưa, tuyết hoặc sương.

Nguyễn Tài Quốc Khánh