Sông băng và những điều thú vị có thể bạn chưa biết
Tuần 5: Sông băng và những điều thú vị có thể bạn chưa biết
Sông băng từ
lâu đã nổi tiếng về sự huyền bí và là món quà tuyệt vời của thiên nhiên, được
hình thành do sự đóng băng nước mạnh mẽ trên mặt đất hoặc mặt nước. Từ đó mang
đến cho chúng ta những cảm nhận đặc biệt về vẻ đẹp độc đáo và sức mạnh lạnh lẽo
của mùa đông trong những vùng đất lạnh. Các bạn hãy cùng mình tìm hiểu them về
sông băng trong bài viết này nha!
Sông
băng đến với chúng ta như thế nào?
Sông băng là một hiện tượng tự nhiên xuất hiện khi nước
đóng băng thành đá đáng kể trên một diện tích lớn, thường là trên mặt đất hoặc
mặt nước. Sông băng có thể hình thành ở các vùng lạnh, như cực Bắc và cực Nam,
nơi nhiệt độ thường xuyên rơi xuống dưới điểm đông lạnh.
Quá trình hình thành sông băng thường bắt đầu khi nước
biển hoặc nước ngầm đóng băng thành đá. Nước đá này sau đó tạo ra một lớp đá
dày và mạnh mẽ trên mặt nước. Khi mùa đông tiếp tục, lớp đá này mở rộng và trải
ra, tạo thành những tảng đá lớn trên mặt nước được gọi là băng hòa, hoặc còn được
biết đến như sông băng.
Vậy
tại sao sông băng lại đặc biệt?
Sông băng có thể có kích thước và độ dày đáng kể, và
chúng thường tạo ra những hình thù lạ mắt và phức tạp khi biến đổi và chuyển động
theo thời gian. Các sông băng thường gặp ở các khu vực có khí hậu lạnh, nơi nhiệt độ mùa hè cũng thấp, giúp duy trì sự ổn định của chúng.
Sông băng đẹp bởi vẻ tinh tế của đá băng tạo thành những
khối hình độc đáo, sự biến đổi liên tục và sự kết hợp tuyệt vời với môi trường
xung quanh. Sức mạnh tự nhiên và ánh sáng mặt trời làm nổi bật những đường nét
và góc cạnh, tạo nên hình ảnh hùng vĩ và quyến rũ.
Sông băng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy
trì cân bằng sinh thái và có thể ảnh hưởng đến biển cả và khí hậu toàn cầu. Sự
tan chảy của sông băng cũng có thể ảnh hưởng đến mực nước biển và độ ẩm của các
vùng lân cận.
Những
điều thú vị về sông băng có thể bạn chưa biết
Sông băng thực sự rất lớn
Sông băng có thể dài hàng chục, thậm chí hàng trăm dặm.
Sông băng lớn nhất thế giới là sông băng Lambert-Fisher ở Nam Cực. Nó dài khoảng
250 dặm (400 km) và rộng 60 dặm (100 km). Ngay cả những dòng sông băng nhỏ cũng
có kích thước bằng một sân bóng đá!
Sông băng mang theo mọi
thứ khi chúng di chuyển
Sông băng thường được tạo thành chủ yếu từ băng, nhưng
chúng cũng cuốn theo các hạt khi di chuyển. Các hạt trong sông băng có thể có
kích thước khác nhau. Một số hạt này là những tảng đá lớn, trong khi những hạt
khác là những hạt nhỏ, được gọi là bột đá.
Sông băng chứa rất nhiều
nước
Nước ngọt rất quan trọng đối với rất nhiều sinh vật sống
trên Trái đất. Sông băng và các tảng băng – những lớp băng bao phủ một vùng đất
rộng lớn – chứa khoảng 69% lượng nước ngọt của thế giới. Trên thực tế, nước
trong ly của bạn lúc này có thể đã từng ở trong sông băng!
Sông băng có thể có màu
hơi xanh
Tuyết có màu trắng và băng thường trong, nhưng sông
băng đôi khi có màu xanh. Tại sao? Tuyết và băng bị nén chặt dưới sức nặng của
sông băng. Theo thời gian, điều này làm cho tuyết trở nên dày đặc và đẩy hết bọt
khí ra ngoài. Sự thay đổi cấu trúc của tinh thể băng này khiến lớp băng dày đặc
trong sông băng hấp thụ ánh sáng đỏ và phản chiếu ánh sáng xanh.
Sông băng có thể chảy như
con sông bình thường
Trọng lực làm cho băng bên trong sông băng thay đổi
hình dạng và chuyển động. Sông băng chảy từ vùng đất cao xuống vùng đất thấp
hơn. Tuy nhiên, chúng chảy chậm đến mức nếu bạn đứng cạnh sông băng, bạn có thể
sẽ không nhận thấy nó đang chuyển động. Ở vùng khí hậu lạnh và có tuyết, sông
băng có thể chảy xuống tận biển. Đôi khi những mảnh sông băng này – được gọi là
tảng băng trôi – có thể vỡ ra đại dương. Sứ mệnh OMG (Oceans Melting Greenland)
của NASA nghiên cứu nhiều cách mà nước biển đang ảnh hưởng đến các sông băng biển.
Sông băng không chỉ ở Bắc
Cực và Nam Cực
Sông băng bao phủ khoảng 10% tổng diện tích đất liền
trên thế giới và không phải tất cả đều ở hai cực. Sông băng thực sự có thể được
tìm thấy ở mọi châu lục ngoại trừ Úc. Một số sông băng ở Ecuador và Mexico thậm
chí còn được tìm thấy gần xích đạo!
Sông băng giúp chúng ta
thoải mái
Khi bạn mặc quần áo tối màu vào ngày nắng nóng, quần
áo của bạn sẽ hấp thụ sức nóng của mặt trời và khiến bạn ấm hơn. Nước biển và đất
liền tối tăm. Chúng trở nên ấm áp khi hấp thụ năng lượng từ mặt trời và giữ nhiệt
trên Trái đất. Vì băng có màu trắng hoặc xanh nhạt nên nó có thể giúp phản chiếu
ánh sáng mặt trời và tỏa nhiệt trở lại không gian.
NASA theo dõi chặt chẽ
các sông băng
Các vệ tinh và máy bay của NASA thường xuyên ở trên
Trái đất và chúng đặc biệt theo dõi các vùng băng giá. Ví dụ: sứ mệnh IceBridge
sử dụng các thiết bị trên máy bay đặc biệt để đo lường sự thay đổi hàng năm về
độ dày của sông băng và các loại băng khác. Và dữ liệu do vệ tinh GRACE thu thập
giúp các nhà khoa học hiểu được mối quan hệ giữa sông băng tan chảy và mực nước
biển dâng.
Người đăng: Lê Mai Hương
Ngày đăng: 13/03/2024
Nhận xét
Đăng nhận xét