VÒNG ĐỜI "HUY HOÀNG" CỦA LỐC XOÁY

 

    Lúc còn bé, tôi và đám bạn thường hay bày trò nghịch ngợm, mỗi lần tôi có 1 chậu nước là tôi sẽ dùng tay ngoáy nó lên tạo thành một lốc nước xoáy trong chậu trông thật thú vị, và đã mắt, lâu lâu tôi để thêm vài chiếc thuyền giấy vào và xem nó bị hút xuống như thế nào. Nhưng mà phải công nhận là để tạo xoáy nước phải khuấy nước khá là tốn sức đấy. Vì thế mà tôi tự hỏi tại sao làm cách nào mà nhưng cơn cuồng phong lốc xoáy mà chúng ta hay thấy trên bản tin lại có sức công phá dữ dội như thế, rốt cuộc điều gì, nguồn năng lượng nào đã khiến chúng hình thành chúng ta hãy cũng nhau tìm hiểu trong blog lần này nhé!

Đầu tiên chúng ta sẽ hình dung Lốc xoáy là những cột không khí xoay tròn với tốc độ lớn, hình thành trong cơn bão được nối với mặt đất qua một cái phễu làm từ mây. Khi xảy ra, nó xé tan mọi thứ trên Trái đất mang theo mối đe dọa lớn về người và của. Có rất nhiều nghiên cứu về hiện tượng này, nhưng còn rất nhiều điều ta không biết về cách thức hình thành của lốc xoáy.

 Lốc xoáy bắt đầu bằng cơn giông nhưng không phải một cơn giông bất kì. Chúng là những cơn giông cực mạnh, cao ngất, và được gọi là "supercell . Cao hơn 15 km chúng mang theo gió mạnh, mưa đá khổng lồ, đôi khi là lũ lụt và sấm sét. Nhìn chung, lốc xoáy được chia thành ba loại: lốc xoáy yếu, lốc xoáy mạnh và lốc xoáy dữ dội. Loại lốc xoáy được phân loại dựa trên kích thước của nó, thời gian tồn tại và mức độ thiệt hại mà nó gây ra.

 Luồng không khí lên cao là nhân tố đầu tiên của lốc xoáy. Trong supercells, lượng khí đi lên này cực mạnh. Khi đi lên, không khí chuyển hướng và bắt đầu di chuyển nhanh.

Không khí quay tròn gần mặt đất tăng tốc khi nó bị hút vào phía trong trục quay của nó. Điều này xảy ra giống như cách những vận động viên trượt băng nghệ thuật quay nhanh hơn khi cánh tay của họ thu vào trong thay vì khi cánh tay của họ dang ra.

Không khí quay chuyển động theo chiều ngang trên mặt đất và có thể nghiêng theo phương thẳng đứng do lực của không khí quay đang bốc lên. Điều này cho phép một cơn lốc xoáy hình thành.

 

Hầu hết các cơn lốc xoáy hình thành trong cơn giông bão siêu cấp, nhưng không phải tất cả các cơn giông siêu cấp đều tạo ra lốc xoáy. Thông thường, không khí quay gần mặt đất không quay đủ nhanh để hình thành lốc xoáy. Nếu không khí quay gần mặt đất rất lạnh, nó sẽ lan ra khỏi cơn bão dọc theo mặt đất và chạy chậm lại như một vận động viên trượt băng nghệ thuật với cánh tay dang rộng và cơn lốc xoáy sẽ không hình thành.

Cuối cùng, ở gốc cơn bão, nếu độ ẩm lớn, gốc bão sẽ phát triển và cung cấp năng lượng cho lốc xoáy. Khi hội đủ những điều kiện trên, xoáy nước có thể phát triển, tạo ra ống không khí xoáy, cao và rộng được kéo lên trên. Lốc xoáy thường nhỏ và ngắn ngủi, tạo ra gió từ 100-180 km/giờ, một số khác, kéo dài quá 1 tiếng thường tạo ra vận tốc gió hơn 320km/giờ. Chúng đẹp nhưng cũng thật khủng khiếp, đặc biệt khi bạn hay thị trấn của bạn nằm trên đường đi của nó.

Giống như tất cả mọi thứ khác, cuộc vui nào cũng đến lúc phải tan, lốc xoáy rồi cũng kết thúc. Khi không còn sự chênh lệch nhiệt độ và điều kiện ổn định hơn, hoặc độ ẩm trong không khí giảm đi, cơn bão mẹ hung hãn khi nãy mất động lượng và kéo lốc xoáy vào trong. Kết thúc một vòng đời “huy hoàng” của một cơn lốc xoáy.

                                                            Trần Khánh Toàn