KHÁI QUÁT HIỆN TƯỢNG SÓNG ĐÔNG

         Sóng Đông là 1 trong những hiện tượng gây mưa và có tác động lớn đến hệ thống phân bố mưa ở Việt Nam, vì thế, chúng luôn là đối tượng được các nhà khí tượng quan tâm để dùng để dự báo hình thế thời tiết trong tương lai.

        

        Sóng Đông là hiện tượng nhiễu động trong đới gió đông, di chuyển từ đông sang tây. Sóng đông tạo nên khu vực thời tiết tốt ở phần đầu sóng theo hướng di chuyển (phần phía tây sóng) và khu vực thời tiết xấu với mây tích và mây vũ tích cho mưa rào ở vùng đuôi sóng (phần phía đông sóng).

        Nhìn chung, sóng đông biến động về quy mô và cường độ, nhưng có đặc điểm chung là vùng trung tâm của khu vực áp thấp không là khu vực đóng kín dạng elip mà tồn tại ở dạng sóng và rãnh áp thấp mở rộng mở rộng từ tây nam tới đông bắc ở bắc bán cầu. Sóng đông thường được tìm thấy ở nhiều nơi như Đại Tây Dương, Thái Bình Dương, …

        Sóng đông điển hình thường bao quát trên 1 khu vực rộng lớn, và phát triển yếu gần bề mặt và đạt cường độ cực đại ở mực khoảng 700mb, nơi độ xoáy đạt cực đại. Mực thấp sóng đông di chuyển chậm hơn so với dòng nền, ở các mực cao tín phong yếu hơn chúng di chuyển nhanh hơn dòng bền. Ở đầu sóng, các dòng khí phân kỳ ngang do dòng hướng về xích đạo làm xoáy giảm, chính dòng phân kỳ sẽ ngăn cản mây dông phát triển ở vùng này làm thời tiết ở khu vực này luôn có nắng ráo, không gây mưa. Ở đuôi sóng có sự hội tụ mạnh, hình thành các dòng thăng lớn nên thường gây thời tiết xấu, thịnh hành đường tố và nghịch nhiệt tín phong bị phá vỡ làm các dòng thăng phát triển mạnh gây mưa dông lớn ở vùng đuôi sóng.

        Sóng đông là hiện tượng khí tượng quan trọng đặc biệt là đối với các vùng ít mưa vì nó là nguyên nhân cơ bản gây ra các cực đại mưa lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến thời tiết 1 vùng. Ngoài ra, chúng cũng là nhiễu động khởi đầu cho sự hình thành phát triển bão, giúp các nhà khí tượng dự báo nhận định bão sớm và có phương pháp phòng chống bão cụ thể.

Tác giả: Nguyễn Đức Thắng