KHÁI QUÁT VỀ HIỆN TƯỢNG DAO ĐỘNG TỰA HAI NĂM

         Trong khí quyển của chúng ta có chưa rất nhiều các loại sóng, loại dao động với các quy mô khác nhau như dao động tựa 2 năm, dao động mùa, dao động nội mùa,… Vậy những dao động đó là gì và có tác động đến khí hậu như thế nào? Trước hết chúng ta hãy cùng tìm hiểu về thế nào là dao động 2 năm trước nhé!                       

        Trong đầu những năm 60, các nghiên cứu và thiết bị khoa học phát triển mạnh, trong nghiên cứu đo các nhà khoa học đã phát hiện hiện tượng gió ở tầng bình lưu trên khu vực xích đạo có sự biến đổi từ năm này qua năm khác, có những năm gió mạnh ở hướng đông, ngược lại có những năm gió mạnh ở hướng tây luân phiên nhau và có chu kì khoảng 24-27 tháng nên các nhà khoa học đã đặt trên cho hiện tượng này là “giao động tựa 2 năm”.

        Từ số liệu quan trắc được, các nhà khoa học vẽ gió vĩ hướng ở mực 50mb và 30mb từ đó phát hiện gió ở mực 30mb chuyển hướng đông hoặc hướng tây trước gió ở mực 50mb cho thấy gió có dầu hiệu lan truyền từ trên cao xuống dưới với vận tốc trung bình khoảng 1km/tháng với tốc độ gió tây lan truyền xuống nhanh hơn gió đông. Tuy nhiên, gió ở mực 50mb lại có cường độ lớn hơn so với gió ở mực 30mb rất nhiều đồng thời thời gian chuyển từ gió đông cực đại sang gió tây cực đại lại ngắn hơn nhiều so với từ tây sang đông với chênh lệch giữa giá trị cực đại và giá trị cực tiểu khoảng 40-50m/s.

        Đối với một số khu vực miền vĩ độ thấp, lượng mưa và nhiệt độ có sự biến động theo thời gian với chu kì tựa 2 năm. Tuy nhiên vai trò của dao động tựa 2 năm trong khí hậu nhiệt đới vẫn còn chưa được hoàn toàn hiểu rõ với những tháng thức như cơ sở duy trì của dao động tựa 2 năm? Vai trò của dao động tựa 2 năm trong sự biến đổi của các thành phần khác của hoàn lưu nhiệt đới?, … đây là vấn đề nghiên cứu lớn đối với các nhà khoa học đặc biệt là các nhà khí tượng giúp nắm bắt rõ quy luật của nó từ đó áp dụng vào nghiệp vụ dự báo phục vụ cho thực tiến đời sống.

Tác giả: Nguyễn Đức Thắng