KHÍ HẬU - CÁN CÂN CHÍNH TRỊ

Vào năm 2 tại trường Đại học, khoa tôi theo học đã được lên chương trình thời sự, trông rất ngầu phải không, nhưng thực tế là lên với tiêu đề “Dễ xin việc, lương cao,tại sao nhiều ngành vẫn khó tuyển sinh?”. 

Có thể thấy rằng ngành khí tượng, thủy văn và hải dương học ở nước ta, bản thân nó là ngành khoa học cơ bản và đã có từ lâu nhưng độ phổ biến vẫn còn ít, nhà nước chưa thực sự đầu tư và chú trọng vào khía cạnh này. Tuy nhiên khi chúng ta nhìn sang các cường quốc phát triển như “Nhật, Mỹ, Úc,... Thì lĩnh vực này được đầu tư rất nhiều thậm chí là rất nhiều. Vậy điều gì khiến cho Khí Hậu, thời tiết trở nên quan trọng như thế?

Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu

Trong suốt lịch sử, khí hậu và thời tiết không chỉ đơn thuần là những yếu tố tự nhiên mà còn có ảnh hưởng sâu sắc đến các quyết định chính trị và các biến cố lịch sử quan trọng. Thời tiết từng là nguyên nhân không thể bỏ qua trong việc hình thành và sụp đổ của nhiều nền văn minh cũng như trong việc định hướng các quyết sách quốc gia. Các sự kiện như đại hồng thủy, hạn hán kéo dài hay các cơn bão lớn đã từng là những điểm ngoặt quan trọng trong việc định hình và thay đổi cán cân quyền lực. Bạn cần bằng chứng ư? Hãy đơn giản nhìn vào lịch sử của chính Việt Nam, trong lịch sử Việt Nam, có nhiều trường hợp cho thấy sức mạnh của thời tiết đã từng góp phần quyết định kết quả của các trận chiến mang tính bước ngoặt.

Một trong những ví dụ nổi bật là trận Bạch Đằng năm 1288, khi Đại Việt dưới sự chỉ huy của Trần Hưng Đạo đã sử dụng sự hiểu biết sâu sắc về địa lý và thời tiết địa phương để đặt bẫy chông sắt dưới lòng sông Bạch Đằng. Sự thay đổi của thủy triều đã giúp lực lượng Đại Việt lợi dụng thời điểm thủy triều xuống, khiến hạm đội quân Nguyên-Mông không thể thoát khỏi trận địa và bị tiêu diệt gần như hoàn toàn. Sự kiện này không chỉ là minh chứng cho chiến thuật xuất sắc mà còn cho thấy vai trò của khí hậu và thời tiết trong chiến tranh. 

                                                                Thủy chiến Bạch Đằng năm 938

Hay nhìn ra ngoài thế giới ta có trận chiến Waterloo năm 1815, khi Napoleon Bonaparte thất bại phần nào do mưa lớn làm chậm sự di chuyển của quân đội và ảnh hưởng đến kế hoạch tấn công. Mùa đông khắc nghiệt năm 1941 cũng đã góp phần làm chậm bước tiến của quân Đức tại Liên Xô, dẫn đến sự thất bại của chiến dịch Barbarossa, qua đó thay đổi cục diện chiến tranh thế giới thứ hai.

 

Trong thời đại hiện đại, biến đổi khí hậu đang dần trở thành mối quan tâm hàng đầu không chỉ vì ảnh hưởng đến môi trường mà còn bởi những hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh và chính sách quốc gia. Ở Trung Đông, sự thiếu hụt nước trầm trọng đã làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn chính trị, góp phần vào các cuộc xung đột và làm gia tăng số lượng người tị nạn.

                                                                Chiến tranh ở Trung Đông 

Như vậy, có thể thấy rằng khí hậu và thời tiết đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc định hình lịch sử và chính trị của nhân loại. Từ những cuộc chiến tranh lịch sử đến những thách thức hiện đại về biến đổi khí hậu, thời tiết luôn là một yếu tố không thể xem nhẹ trong mọi quyết định chính trị. Chính vì thế, hiểu rõ và ứng phó kịp thời với những biến động khí hậu là một nhiệm vụ cấp bách, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và ổn định cho tương lai của chúng ta.

                                                                                                             Trần Khánh Toàn