Không Khí Lạnh Và Ảnh Hưởng Của Nó Đến Nước Ta Như Thế Nào?

 Không khí lạnh là một trong những hệ thống thời tiết nguy hiểm, do khối không khí từ phía bắc xâm nhập xuống nước ta, hệ thống gió đang tồn tại ở miền Bắc thay đổi một cách cơ bản: trở thành hệ thống gió có hướng lệch bắc và khí áp tăng. Cùng với sự xâm nhập lạnh là sự giảm nhiệt từ 5 độ C - 10 độ C/ ngày.

Không khí lạnh (KKL) xâm nhập xuống miền bắc nước ta thành từng đợt, gây ra sự biến đổi thời tiết mạnh mẽ như rét đậm, rét hại, gió trên đất liền chuyển hướng lệch bắc với cường độ mạnh gây biển động sóng lớn, gây thiệt hại đáng kể về người và phương tiện. Những đợt KKL liên tiếp là nguyên nhân gây rét đậm kéo dài ảnh hưởng nhiều đến sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp, và đời sống sinh hoạt của nhân dân. 

KKL ảnh hưởng đến nước ta hầu như quanh năm. Vào thời kỳ chuyển tiếp xuân hè, hoặc đôi khi vào cuối thu, KKL xâm nhập có thể xuất hiện mưa dông mạnh, đôi khi kèm theo tố lốc, mưa đá với sức tàn phá lớn. Vào cuối thu đầu đông, KKL thường kết hợp với các hệ thống thời tiết như: dải hội tụ nhiệt đới (ITCZ), xoáy thuận nhiệt đới, bão gây ra những đợt mưa rất lớn diện rộng, đặc biệt là các tỉnh ven biển Trung Bộ dẫn tới lũ lụt nghiêm trọng. 

Đặc biệt trong các tháng chính đông (tháng 12; 1; 2) KKL hoạt động thường kèm theo front lạnh rất mạnh mẽ gây ra những hiện tượng thời tiết như rét đậm, rét hại, gió đông bắc mạnh, sóng lớn, biển động, mưa nhỏ, mưa phùn kéo dài, đây là những đặc trưng thời tiết sau front lạnh ảnh hưởng tới miền Bắc nước ta trong các tháng chính của mùa đông. Vì thế việc theo dõi và dự báo xâm nhập của KKL ảnh hưởng tới Việt Nam là một việc cần thiết đối với những người làm công tác dự báo.

Không khí lạnh ảnh hưởng đến Việt Nam là KKL từ phía nam lục địa Trung Quốc di chuyển xuống phía Bắc Việt Nam và khu vực phía Bắc biển Đông.

Không khí lạnh ảnh hưởng đến miền Bắc có thể được phân chia thành 3 thời kỳ chính như sau:

Thời kỳ đầu mùa (từ tháng 9 đến tháng 11): Trong thời kỳ này, các đợt KKL tràn xuống miền Bắc nước ta di chuyển chủ yếu theo hướng Bắc - Nam và chịu sự biến tính khi đi qua lục địa Trung Quốc. Mặc dù nhiệt độ của nó đã tăng lên khá nhiều so với ban đầu, nhưng khi đến nước ta nó vẫn giữ được đặc tính cực đới lạnh. Do quá trình biến tính khi đi qua lục địa khối không khí trở nên rất khô, tạo thành một mùa khô hanh đặc trưng ở Bắc Bộ trong thời kỳ này.

Thời kỳ chính mùa (giữa mùa đông - từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau): Thời kỳ này còn được gọi là thời kỳ chính đông, là những tháng rét nhất trong năm và cũng là thời kỳ có nhiều đợt gió mùa nhất trong năm. Vào thời kỳ này ở các vĩ độ trung bình dòng xiết gió tây trên cao phát triển rất mạnh. Không khí lạnh tràn về di chuyển theo hướng Đông Bắc - Tây Nam bị biến tính qua biển nên lượng ẩm tăng lên rõ rệt. Sự lạnh đi của bề mặt trong gia đoạn này khiến cho nhiệt độ lớp không khí tiếp giáp cũng giảm đi nhiều, độ ẩm nhanh chóng đạt trạng thái bão hòa và cũng tạo nên một lớp nghịch nhiệt ở tầng thấp tồn tại sát bề mặt đất, không khí không chuyển động lên cao và hình thành mây tầng (St) dày đặc ở rất thấp gây ra các đợt mưa nhỏ, mưa phùn ổn định trên toàn miền Bắc. Biên độ dao động nhiệt ngày đêm rất thấp, nên thời kỳ này cũng là thời kỳ rét nhất trong năm. Ở Bắc Bộ vào tháng 12, không khí lạnh tràn về vẫn còn là những đợt không khí lạnh khô và các đợt rét đậm, rét hại đầu mùa cũng thường xuất hiện vào thượng tuần tháng này.

Thời kỳ cuối mùa (từ tháng 3 đến tháng 5): Thời kỳ này còn gọi là thời kỳ chuyển tiếp và bắt đầu mùa hạ, mưa nhiều. Áp thấp phía tây bắt đầu phát triển và mở rộng về phía đông nam gây nên những đợt nóng sớm. Bề mặt đất bị đốt nóng, nhiệt độ tăng và ở mức khá cao.

Khi lưỡi áp cao lạnh lục địa di chuyển xuống phía nam sẽ nén rãnh thấp nối với vùng áp thấp phía tây gây nên hiện tượng nắng to, nhiệt độ ban đầu tăng cao, nóng nực thường thấy trước khi không khí lạnh tràn về. Sau đó khi nó đầy nên cho mưa rào và kèm theo dông, có thể xảy ra tố, lốc và mưa đá.

Vào tháng 3 là thời kỳ chuyển tiếp của gió mùa do đó không khí lạnh tràn về có thể vẫn xuất hiện những đợt mưa nhỏ, mưa phùn và rét, đồng thời những cơn dông đầu mùa sớm nhất cũng thấy xuất hiện trong tháng này khi có không khí lạnh tràn về.

Người đăng: Bùi Hương Nam

Ngày đăng: 31/05/2024

#Tuần_15

#Khongkhilanh #KKL #ảnh_hưởng_của_KKL