Mưa ngâu tháng 7

                                                         

                                                    
                                            
"Tục truyền tháng bảy mưa ngâu
Con trời lấy chú chăn trâu cũng phiền
Một là duyên, hai là nợ
Mối xích thẳng, ai gỡ cho
Vụng về cũng thể cung nga
Trăm không nghìn khéo chẳng qua mục đồng"

 Đây là những câu thơ trong bài Vợ chồng Ngâu của Trần Tế Xương kể về chuyện tình dở dang của Ngưu Lang, Chức Nữ. Chức Nữ vốn là con gái của Ngọc Hoàng không những xinh đẹp mà còn có tài thêu thùa may vá. Nàng ái mộ một chàng trai tên là Ngưu Lang, nhưng chàng lại là một kẻ chăn trâu. Dù vậy chàng Ngưu lại có tài thơ ca và cùng rất đỗi ái mộ nàng. Hai người kết duyên vợ chồng và sinh được 2 người con, cùng nhau trải qua những tháng ngày hạnh phúc. Nhưng đến một ngày Chức nữ phải về thiên đình theo lệnh của Ngọc Hoàng, Ngưu Lang đau khổ đuổi theo nhưng bị cản lại bởi sông thiên hà, thế rồi Ngưu Lang ở đó chờ mãi không chịu rời đi. Từ đó bên cạnh sông thiên hà có thêm một vì sao, người ta gọi là sao ngưu lang, cảm động trước tấm chân tình ấy, Ngọc Hoàng quyết định cho họ được gặp nhau 1 năm 1 lần vào ngày thất tịch.

Hàng năm mỗi khi đến thất tịch trời lại trở mưa, người ta gọi là mưa ngâu, mưa là nước mắt của Ngưu lang và Chức nữ khi gặp nhau. Dân gian có câu: “ Đồn rằng tháng 7 mưa ngâu, con trời lấy chú chăn trâu cũng phiền”.

Vậy còn nếu nhìn dưới góc độ một nhà khí tượng thì mưa ngâu tháng 7 sẽ như thế nào???

Mưa ngâu là hiện tượng thời tiết phổ biến xảy ra hàng năm ở miền bắc. Thời kì xảy ra mưa ngâu là vào các tháng 7, tháng 8 do các yếu tố như

•  Hoạt động của các đới áp thấp và bão: Tháng 7 nằm trong mùa bão ở Tây Bắc Thái Bình Dương, bao gồm Biển Đông. Trong thời gian này, các áp thấp nhiệt đới và bão thường hình thành và phát triển mạnh, gây mưa lớn cho khu vực miền Bắc và miền Trung Việt Nam khi chúng di chuyển vào đất liền.

• Dải hội tụ nhiệt đới (Intertropical Convergence Zone - ITCZ) là khu vực nơi các luồng gió từ bán cầu Bắc và bán cầu Nam gặp nhau, tạo ra một vùng hội tụ gió mạnh và thường xuyên gây mưa. Vào tháng 7, dải hội tụ nhiệt đới thường di chuyển lên phía Bắc, gần khu vực miền Bắc và miền Trung Việt Nam, tạo ra những đợt mưa lớn và liên tục .

• Gió mùa Tây Nam (còn gọi là gió mùa hè) hoạt động mạnh từ khoảng tháng 5 đến tháng 10 hàng năm, mang theo hơi ẩm từ Ấn Độ Dương và vịnh Bengal vào khu vực Đông Nam Á, bao gồm cả Việt Nam. Khi gió mùa này thổi vào, nó mang theo lượng hơi nước lớn và tạo điều kiện cho sự hình thành các đám mây dày đặc, dẫn đến mưa kéo dài

• Mặt trận thời tiết: Ở Việt Nam, mặt trận thời tiết lạnh từ phía Bắc có thể di chuyển xuống và gặp mặt trận nóng ẩm từ phía Nam, tạo ra sự không ổn định trong khí quyển. Sự va chạm giữa các khối không khí này dẫn đến sự hình thành của các đám mây dày đặc và mưa lớn.

• Địa hình: Địa hình núi non ở miền Bắc và miền Trung Việt Nam góp phần tăng cường mưa do hiệu ứng nâng của không khí ẩm khi gặp núi. Không khí ẩm bị đẩy lên cao, lạnh đi và ngưng tụ thành mưa.

Những cơn mưa ngâu thường xuất hiện vào đầu tháng 7 âm lịch. Theo kinh nghiệm dân gian những cơn mưa ngâu thường xuất hiện vào mùng 3/7 và kéo dài đến ngày 7. Tiếp tục từ ngày 13/7 và kết thúc vào ngày 17 và từ 23 đến 27 của tháng. Chính vì vậy dân gian xưa có câu vào mùng 3 ra mùng 7 chỉ kiểu thời tiết mưa ngâu tháng 7

Tuy nhiên, những cơn mưa kéo dài, mưa bất chợt có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống giao thông vận tải, các chuyến bay bị delay, đường bộ trơn trượt dễ xảy ra tai nạn vì vậy những tài xế khi di chuyển vào mùa này phải hết sức cẩn thận.

Tác giả: Nguyễn Thanh Hương