Sét Và Cách Phòng Tránh Khi Trời Mưa Dông

 Sét luôn là nỗi sợ hãi của con người vào mỗi mùa mưa bão, đặc biệt là người dân lao động khu vực nông thôn khi mà cơ sở vật chất còn chưa phát triển, ít nơi có cột thu lôi, vì vậy mỗi lần mưa dông kéo tới họ luôn trong trạng thái căng thẳng. Hôm nay hãy cùng mình tìm hiểu rõ hơn về sét cũng như là cách phòng tránh để có thể giảm khả năng rủi ro xảy ra nhé!

Sét là gì?

Sét là hiện tượng phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây và đất hoặc giữa các đám mây mang điện tích trái dấu nhau. Khi phóng điện trong khí quyển tia sét có thể di chuyển với tốc độ 36.000km/h. Sét có thể đánh vào bất kỳ đâu, bất kỳ đối tượng hoặc vật thể nào khi có đủ các yếu tố hình thành sét. 

Sấm hay sấm sét là âm thanh gây ra bởi tia sét và là một hiện tượng thiên nhiên. Tùy thuộc vào khoảng cách và bản chất của những tia chớp, âm thanh sấm nghe được có thể dạng thanh ngắn hoặc âm trầm lớn kéo dài hoặc ngắn.

Khi tia chớp lóe lên, theo sau 1 khoảng thời gian là tiếng sấm, là hiện tượng mô tả rõ ràng rằng tốc độ âm thanh chậm hơn so với tốc độ ánh sáng. Vì sự khác biệt này, người ta có thể tính toán được tia chớp cách bao xa bằng đo thời gian giữa việc nhìn thấy tia chớp và âm thanh sấm nghe được.

Nguyên nhân gây ra hiện tượng sấm sét?

Khi hai đám mây tích điện trái dấu lại gần nhau, hiệu điện thế giữa chúng có thể lên tới hàng triệu vôn. Giữa hai đám mây có hiện tượng phóng tia lửa điện và ta trông thấy một tia chớp. Vài giây sau ta mới nghe thấy tiếng nổ - đó là sấm.

Khi đám mây dông tích điện đi gần mặt đất tới những khu vực trống trải, gặp một vật có độ cao như cây cối, người cầm cuốc xẻng,... thì sẽ có hiện tượng phóng tia lửa điện giữa đám mây và mặt đất. Đó là hiện tượng sấm sét. 

Thực trạng 

Hằng năm trên thế giới có khoảng 250000 người bị sét đánh và hàng chục nghìn người trong số đó thiệt mạng. Những người sống sót cũng bị tổn thương sức khỏe nghiêm trọng.

Ở Việt Nam, sét thường xuất hiện trong các cơn dông mùa hè. Theo nghiên cứu của Viện Vật lý địa cầu, Việt Nam nằm ở tâm dông Châu Á - một trong ba tâm dông trên thế giới, có hoạt động dông sét mạnh. Mùa dông ở Việt Nam tương đối dài, số ngày dông trung bình 100 ngày mỗi năm và số giờ dông trung bình là 250 giờ một năm.

Mỗi năm, Việt Nam hứng chịu tới hai triệu cú sét. Tần suất sét lớn hơn ở vùng núi, vùng trung du phía Bắc và đồng bằng Nam Bộ. Ở vùng  núi, tuy sét xuất hiện nhiều hơn nhưng lại ít gây nguy hiểm vì có nhiều cây to là những vật dẫn điện tốt. Vùng trung du và đồng bằng có ít cây xanh nên người và gia súc dễ bị sét đánh trúng.

Gần đây, sét có thể gây thương tích cho con người theo các cách đánh thẳng vào vị trí nạn nhân từ trên đám mây xuống, khi nạn nhân đứng cạnh vật bị sét đánh, sét có thể phóng qua khoảng cách không khí giữa người và vật (gọi là sét đánh tạt ngang), khi nạn nhân tiếp xúc với vật bị sét đánh, khi người tiếp xúc với mặt đất ở một vài điểm (sét lan truyền trên mặt đất)...

Sét thường gây tổn thương rất nặng cho các cơ quan trong cơ thể như tim, da và cơ gân cũng như là hệ thần kinh. Người bị sét đánh thường bị các tổn thương vĩnh viễn ở não, điếc hay mù nếu chậm được phát hiện và cấp cứu tại chỗ, trường hợp nặng có thể tử vong. Có khoảng 30% nạn nhân sét đánh bị tử vong do tim ngừng đập.

Sét đánh là hiện tượng ngẫu nhiên nên không có vị trí an toàn tuyệt đối, vì thế mọi người cần chủ động phòng tránh sét bằng những hành động phù hợp với hoàn cảnh.

Cách phòng tránh sấm sét

Các nhà khoa học vẫn khuyến cáo việc chủ động tìm nơi an toàn để đề phòng tránh sét khi gặp trời mưa dông, đặc biệt là trong mùa mưa bão. 

Điều đầu tiên để phòng chống bị sét đánh, tất cả người dân cần chủ động nắm rõ thông tin thời tiết.

Nếu đang ở trong nhà thì các thiết bị điện nên để ở những nơi khô ráo, không ngập, dột để tránh xảy ra trường hợp rò điện, nếu nhà bị ngập nước thì nên ngắt hết các nguồn điện. Các đường dây điện thoại hay dây điện nối từ bên ngoài cũng có thể bị ảnh hưởng bởi sét đánh lan truyền, vì thế nên tránh xa các dây này, các vật dùng điện với khoảng cách ít nhất là 1m và cần rút ăng - ten ra khỏi tivi khi có dông sét. Nên đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, các đồ dùng điện, tránh các chỗ ẩm ướt như nhà tắm, bể nước, vòi nước. Không nên dùng điện thoại và nên rút phích cắm các thiết bị điện trước lúc có dông gần xảy ra.

Bên cạnh đó thường xuyên kiểm tra các đường dây, ổ điện trong gia đình để kịp thời phát hiện nếu bị rò điện, không tự ý sửa chữa điện khi đang có mưa, bão. Không được tắt, mở công tắc khi tay đang ướt, chân không mang dép hoặc đứng ở nơi bị ẩm ướt.

Nếu ở ngoài trời, tuyệt đối không dùng cây cối làm chỗ trú mưa, tránh xa các khu vực cao hơn xung quanh và tránh các vật dụng kim loại như xe đạp, máy, hàng rào sắt,...

Người ở vị trí càng thấp càng tốt, tay ôm cổ, phần tiếp xúc của người với mặt đất là ít nhất, nhón chân, không được nằm xuống đất. Đặc biệt, không đứng thành nhóm người gần nhau.

Người đăng: Bùi Hương Nam

Ngày đăng: 26/05/2024

#Tuần_13

#set

#cachphongtranhset