TỔNG QUAN KHÁI NIỆM VÀ CÁC LOẠI DÔNG

         Trong các hiện tượng thời tiết cực đoan thì có thể nói dông là hiện tượng thường xuyên xảy ra và gây thiệt hại cho cả tài sản lẫn con người. Vậy dông là gì? Nguyên nhân và cơ chế hình thành dông ra sao? Hãy cùng tìm hiểu trong blog hôm nay nhé!

        Dông là hiện tượng liên quan đến mây vũ tích cho mưa rào, gió giật rất mạnh, có thể có hoặc không có sấp, chớp. Ngoài ra còn có một số cơn dông có mây vũ tích gây sấm chớp nhưng không gây mưa rào được gọi là “dông khan”. Dông được coi hiện tượng khí tượng có quy mô vừa nhưng có sức tàn phá rất lớn. Dông có thể phát triển thành dông rất mạnh, tuy nhiên loại này chỉ chiếm khoảng 10% trong tổng số các cơn dông. Trong các cơn dông phát triển mạnh thườn bao gồm mưa lớn trên 50mm/h kèm với mưa đá có đường kính trên 2cm, gió giật trên 25m/s, thậm chí còn bao gồm cả vòi rồng.

        Có thể chia dông ra làm 3 loại: Dông đơn ổ, dông đa ổ và dông siêu ổ. Dông đơn ổ hay còn gọi là ổ dông thường (ordinary cell) chỉ bao gồm 1 ổ dông nhỏ, được hình thành trong môi trường có độ đứt gió thẳng đứng nhỏ, có hiệu tốc độ gió tại mực 500mb và mặt đất nhỏ hơn 15m/s. Loại dông này có kích thước ngang 5-10km, giai đoạn trưởng thành chỉ kéo dài trong 15-30 phút do không được cung cấp đủ ẩm và chỉ có thể gây ra thời tiết mưa to, gió giật trong thời gian ngắn.

        Dông đa ổ (multiple cell) là một nhóm mây có sắp xếp gồm 2-6 ổ dông thường. Mức độ sắp xếp của dông tạo điều kiện cho dông tồn tại trong thời gian dài và có khả năng gây ra 1 cơn dông mạnh. Trong trường hợp này, độ đứt gió có độ lớn trung bình. Môi trường đó đảm bảo dòng đi vào dông ở mực dưới khá mạnh và thường tạo front gió giật ở phía trái dòng theo hướng di chuyển, dẫn tới sự phái triển ổ dông mới ở đó.

        Dông siêu ổ (Super cell) có chiều ngang 10-14km hình thành trong môi trường có độ đứt gió lớn hơn 15m/s đặc biệt là ở 3km lớp cuối cùng và có thế năng đối lưu lớn. Thời gian thành thục của dông siêu ổ kéo dài vài giờ do độ đứt gió lớn duy trì trong dòng xoáy ổn định, mạnh trong một lớp không khí dày, đảm bảo dòng không khí nóng ẩm từ lớp biên đi vào mây. Hầu hết trong các trường hợp dông siêu ổ đều gây ra các thời tiết đặc biệt.

        Ngoài dông ra còn có hiện tượng liên quan là đường tố. Đường tố là đường mà nơi đó các đám mây dông tạo hành phức hợp. Tố là hiện tượng gió mạnh đột ngột vượt quá tốc độ 8-10m/s. Đường tố phức hợp các ổ dông trên 1 đường dài 30-50km, rộng khoảng 1-2km thường kém theo gió giật mạnh, trong tố bao gồm mưa rào, đôi khi có cả mưa đá.

        Dông là hiện tượng nguy hiểm, xảy ra thường xuyên gây các hiện tượng cực đoan, ảnh hưởng lớn đến tài sản vật chất, thậm chí là tính mạnh con nguồi, vì thế việc nghiên cứu và áp dụng vào dự báo là điều vô cùng cần và cấp thiết hiện nay để áp dụng và phục vụ cho mục đích của con người.

Nguyễn Đức Thắng