Những điều thú vị về không khí

Tuần 8: Những điều thú vị về không khí

Từ lâu, không khí đã được coi là một thành phần hiển nhiên có mặt trong đời sống của con người, có lẽ vì vậy mà đôi khi chúng ta lại quên đi mất những điều thú vị ẩn chứa bên trong nó. 

Tuy vô hình, không có màu sắc, không có mùi vị, nhưng không khí lại là nguồn sống thiết yếu, là yếu tố quan trọng không thể thiếu đối với mọi sinh vật trên hành tinh này. Trong bài viết này, hãy cùng tôi khám phá những điều thú vị mà có thể bạn đã bỏ lỡ từ "ngài" không khí nha!

Không khí chủ yếu là khí

Không khí ở xung quanh chúng ta nhưng chúng ta không thể nhìn thấy nó. Vậy chính xác thì không khí là gì? Đó là hỗn hợp các loại khí khác nhau. Không khí trong bầu khí quyển Trái đất được tạo thành từ khoảng 78% nitơ và 21% oxy. Không khí cũng có một lượng nhỏ rất nhiều loại khí khác, chẳng hạn như carbon dioxide, neon và hydro.

Không khí không chỉ là khí

Mặc dù không khí chủ yếu là khí nhưng nó cũng chứa rất nhiều hạt nhỏ. Những hạt này trong không khí được gọi là sol khí. Một số sol khí như bụi và phấn hoa, bị cuốn theo một cách tự nhiên khi gió thổi. Nhưng không khí cũng có thể mang theo khói và các hạt khác từ khí thải ô tô và nhà máy điện. Đây là những tác nhân chính gây ô nhiễm không khí.

Không khí rất quan trọng đối với sinh vật

Con người cần thở và rất nhiều loài động vật khác cũng như thực vật. Hít thở là một phần của quá trình hô hấp. Trong quá trình hô hấp, sinh vật lấy oxy từ không khí và thải ra carbon dioxide. Quá trình này cung cấp cho động vật và thực vật năng lượng để ăn, phát triển và sống.

Carbon dioxide trong không khí có thể vừa tốt vừa xấu

Khi con người và động vật thở, chúng ta thải ra một loại khí không mùi gọi là carbon dioxide, hay CO2. Thực vật sử dụng khí này cùng với ánh sáng mặt trời để tạo ra thức ăn và cả oxy nữa. Quá trình này được gọi là quang hợp. Tuy nhiên, một lượng lớn CO2 được tạo ra khi ô tô và nhà máy điện đốt than, dầu và xăng. Điều này thật tệ vì CO2 là tác nhân quan trọng nhất gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu. 

                                                 

Không khí cũng giữ nước

Khi đó là một ngày hè nóng bức, chắc hẳn bạn đã từng nghe đến từ “ẩm ướt”. Nhưng nghĩa chính xác là gì? Độ ẩm tương đối là lượng nước mà không khí có thể giữ lại trước khi trời mưa. Độ ẩm thường được đo bằng tỷ lệ phần trăm, vì vậy mức độ ẩm tương đối cao nhất ngay trước khi trời mưa là 100%.

Không khí thay đổi khi bạn đi lên

Không khí có vẻ nhẹ nhưng có rất nhiều không khí bị đẩy xuống bề mặt Trái đất. Đây được gọi là áp suất không khí. Bạn gặp phải áp suất không khí cao ở mực nước biển vì toàn bộ bầu khí quyển đang đè xuống bạn. Áp suất không khí trên đỉnh núi thấp vì có ít không khí đè xuống bạn hơn. Sự khác biệt về áp suất không khí có thể khiến tai bạn ù đi khi bạn cất cánh trên máy bay hoặc lái xe lên đồi.

Không khí là một tấm đệm bảo vệ

Trên Trái đất, chúng ta khá may mắn khi có bầu không khí tràn ngập không khí. Không khí trong bầu khí quyển của chúng ta đóng vai trò cách nhiệt, giữ cho Trái đất không bị quá lạnh hoặc quá nóng. Ozone, một loại khí khác trong không khí, cũng bảo vệ chúng ta khỏi quá nhiều ánh sáng mặt trời. Không khí trong khí quyển cũng có thể bảo vệ chúng ta khỏi thiên thạch. Khi các thiên thạch tiếp xúc với bầu khí quyển của chúng ta, chúng cọ xát với không khí và đôi khi bị đốt cháy thành những mảnh nhỏ trước khi đến Trái đất.

Có sự sống trong không khí

Rất nhiều sinh vật sống làm nhà trong đất và nước. Nhưng bạn có biết rằng các sinh vật sống cũng có thể được tìm thấy trong không khí? Những sinh vật vi sinh vật nhỏ bé này được gọi là bioaerosol. Mặc dù những vi khuẩn này không thể bay nhưng chúng có thể di chuyển quãng đường dài trong không khí qua gió, mưa hoặc thậm chí là hắt hơi.

Không khí có thể di chuyển nhanh và xa

Ngay cả trong những ngày rất tĩnh lặng, không khí xung quanh chúng ta vẫn luôn chuyển động. Nhưng khi một cơn gió lớn đến, không khí đó thực sự có thể bay đi! Cơn gió nhanh nhất từng được ghi nhận trên Trái đất là 253 dặm một giờ. Và khi gió cuốn theo hạt giống, bụi và các hạt khác, nó có thể mang chúng đi xa khỏi ngôi nhà ban đầu của chúng hàng dặm.

Ô nhiễm không khí có thể làm hỏng kế hoạch ngoài trời của bạn

Ô nhiễm không khí được đo bằng Chỉ số chất lượng không khí, hay AQI. AQI càng thấp thì không khí càng sạch. Tuy nhiên, nếu bạn ở bên ngoài khi AQI trên 100, điều đó cũng giống như hít thở khí thải từ ô tô cả ngày! Những nguyên nhân gây ra chất lượng không khí kém là cháy rừng và các thành phố có nhiều xe cộ qua lại. Nếu AQI cao hơn 100 thì bạn không nên dành quá nhiều thời gian ở bên ngoài.

                                                      

Kết luận

Không khí, dù vô hình và thường bị lãng quên, lại đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Từ việc hỗ trợ sự sống đến ảnh hưởng đến các hiện tượng tự nhiên, không khí luôn hiện diện và tác động mạnh mẽ. Hãy cùng chung tay bảo vệ và duy trì bầu không khí trong lành để đảm bảo một tương lai khỏe mạnh và bền vững cho chúng ta và thế hệ mai sau.

Người đăng: Lê Mai Hương

Ngày đăng: 27/03/2024