SỰ KHÁC NHAU GIỮA THỜI TIẾT VÀ KHÍ HẬU

Hầu hết mọi người trong chúng ta đều nghĩ rằng thời tiết và khí hậu hoàn toàn giống nhau, có lẽ bởi vì chúng đều hướng tới các hiện tượng khí tượng nói như mưa, nắng, bão, gió, mây,... nhưng thực tế chúng đều mang đặc điểm riêng. Vậy thời tiết và khí hậu khác nhau như thế nào? Bài viết này chính là "chìa khóa" giúp bạn giải đáp về điều đó!

Thời tiết là gì?

Hãy nhìn ra ngoài ô cửa sổ của bạn. Trời liệu có nắng nóng hay không? Trời có mưa không? Mây như thế nào? Hoặc tuyết có trên mặt đất hay không?.. Khi bạn nhìn ra cửa sổ hoàn toàn có thể thấy được thời tiết hôm nay như thế nào.

Như vậy, có thể hiểu thời tiết là trạng thái tức thời của khí quyển ở một địa điểm cụ thể, được đặc trưng bởi các đại lượng đo được như nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm, gió,... hoặc các hiện tượng quan trắc được như dông, mưa, nắng, sương mù...

Khí hậu là gì?

Khí hậu là sự tổng hợp của thời tiết, được đặc trưng bởi các giá trị trung bình thống kê và các cực trị đo được hoặc quan trắc được của các yếu tố và hiện tượng thời tiết trong một khoảng thời gian đủ dài, thường là hàng chục năm. Một cách đơn giản, có thể hiểu khí hậu là trạng thái trung bình và những cực trị của thời tiết được xác định trên một khoảng thời gian đủ dài ở một nơi nào đó.

Nhìn chung, trong khi thời tiết chỉ trạng thái vật lý tức thời của khí quyển ở một nơi nào đó thì khí hậu là khái niệm dùng để mô tả khái quát mọi khả năng có thể xảy ra của thời tiết trong một khoảng thời gian đủ dài của nơi đó. Khí quyển được đặc trưng bởi những dao động ngẫu nhiên diễn ra khá nhanh theo thời gian và không gian. Do đó thời tiết biến đổi một cách liên tục. Còn khí hậu được xem là trạng thái thời tiết trung bình, được tổng hợp lại từ các yếu tố hợp thành nó thông qua một vài giới hạn có thể biến đổi được và từ những thông tin về sự xuất hiện các sự kiện cực trị. Một cách hình tượng hóa, có thể ví khí hậu như một cái bọc mà bên trong nó bao hàm mọi khả năng xảy ra của thời tiết. Do đó, các yếu tố và hiện tượng xác định thời tiết, như nhiệt độ, lượng mưa, tốc độ và hướng gió,... cũng chính là các yếu tố và hiện tượng dùng để mô tả khí hậu.

Tại sao có thể dự báo khí hậu trong nhiều năm tới trong khi không thể dự báo thời tiết cho vài tuần tiếp theo?

Bản chất dễ thay đổi của khí quyển làm nó không thể duy trì trạng thái cân bằng (hệ thống thời tiết) trong một thời gian dài hơn hai tuần nên ta không thể dự báo thời tiết (của một ngày cụ thể nào đó) với hạn dự báo vượt quá hai tuần. Còn dự báo khí hậu là dự báo điều kiện trung bình của thời tiết trong một thời đoạn dài dựa vào sự thay đổi của các thành phần khí quyển và các nhân tố khác, là một vấn đề khác hẳn. Có thể lấy ví dụ, hầu như ta không thể dự đoán được tuổi thọ của một thanh niên cụ thể nào đó, nhưng lại có thể nói với độ chính xác cao về tuổi thọ trung bình của người dân trong một nước. Hiểu theo nghĩa đơn giản, dự báo khí hậu tương tự như việc ước tính tuổi thọ trung bình của người dân một nước, còn dự báo thời tiết giống như việc dự đoán tuổi thọ của một thanh niên.

Người đăng: Bùi Hương Nam

Ngày đăng: 11/3/2024

#thoitiet

#khihau

#sukhacbiet

#tuần3